ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ + ΧΑΝΙΑ

Posted: Φεβρουαρίου 6, 2012 in ΟΙΚΟ+ΛΟΓΙΚΑ, ΠΙΣΤΙΜΗ, ΦΑΕ ΠΙΕ
Ετικέτες:, ,

Τα βιολογικά προϊόντα εμφανίστηκαν τη δεκαετία του ’60, χάρη στο μόχθο κάποιων… ρομαντικών. Οι πρώτοι εκείνοι καλλιεργητές είχαν μια ιδιαίτερη προσέγγιση, που συνδύαζε την προστασία του περιβάλλοντος με την κοινωνική και ανθρωπιστική προσφορά. Στη διάδοση της πρακτικής τους έπαιξε μεγάλο ρόλο η ίδρυση, το 1972, της IFOAM (Διεθνής Ομοσπονδία Οικολογικών Κινημάτων ). Ένα μεγάλο βήμα έγινε το 1991, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση διαμόρφωσε την οδηγία για τον ορισμό των βιολογικών προϊόντων. Όσο για την Ελλάδα, οι αντίστοιχες προσπάθειες άρχισαν γύρω στο 1995 και ακολούθησε μεγάλη ανάπτυξη στην παραγωγή όσο και στην κατανάλωση βιολογικών προϊόντων.Image

Η πιστοποιημένη βιολογική γεωργία είναι ένα σύστημα παραγωγής αγροτικών προϊόντων που τηρεί τους όρους του διεθνούς οργανισμού IFOAM και υπόκειται στους κανονισμούς 2092/91 και 834/2007 του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με την IFOAM, «Πρόκειται για ένα σύστημα παραγωγής αγροτικών προϊόντων το οποίο είναι οικολογικά, κοινωνικά και οικονομικά βιώσιμο και προάγει την ασφαλή παραγωγή προϊόντων, ελαχιστοποιώντας την επιβάρυνση του περιβάλλοντος και τη χρήση μη ανανεώσιμων φυσικών πόρων». Η βιολογική γεωργία απαγορεύει τη χρήση χημικών, φαρμακευτικών ουσιών, λιπασμάτων κ.λπ.. Αντί αυτών επιτρέπει στους ισχυρούς νόμους της φύσης να αυξήσουν την παραγωγή και την αντίσταση στις ασθένειες. Η βιολογική γεωργία ακολουθεί διεθνώς αποδεκτούς κανόνες, που εφαρμόζονται στα τοπικά κοινωνικοοικονομικά, γεωκλιματικά και πολιτισμικά περιβάλλοντα.

τι είναι

Η πιστοποιημένη βιολογική γεωργία είναι ένα σύστημα παραγωγής αγροτικών προϊόντων που τηρεί τους όρους του διεθνούς οργανισμού IFOAM και υπόκειται στους κανονισμούς 2092/91 και 834/2007 του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με την IFOAM, «Πρόκειται για ένα σύστημα παραγωγής αγροτικών προϊόντων το οποίο είναι οικολογικά, κοινωνικά και οικονομικά βιώσιμο και προάγει την ασφαλή παραγωγή προϊόντων, ελαχιστοποιώντας την επιβάρυνση του περιβάλλοντος και τη χρήση μη ανανεώσιμων φυσικών πόρων». Η βιολογική γεωργία απαγορεύει τη χρήση χημικών, φαρμακευτικών ουσιών, λιπασμάτων κ.λπ.. Αντί αυτών επιτρέπει στους ισχυρούς νόμους της φύσης να αυξήσουν την παραγωγή και την αντίσταση στις ασθένειες. Η βιολογική γεωργία ακολουθεί διεθνώς αποδεκτούς κανόνες, που εφαρμόζονται στα τοπικά κοινωνικοοικονομικά, γεωκλιματικά και πολιτισμικά περιβάλλοντα. Η καλλιέργεια γίνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να αποκαθίσταται η ισορροπία και η γονιμότητα του αγρού. Άμεσος στόχος είναι με τις κατάλληλες επεμβάσεις να μειώνουμε τα πρόσθετα που εισάγουμε στο κτήμα. Απώτερος σκοπός είναι να το οργανώνουμε σαν αληθινό ζωντανό οργανισμό. Το χώμα που με τα χημικά προϊόντα έχει νεκρώσει πρέπει να ζωντανέψει πάλι και να δημιουργηθεί χούμος με ωφέλιμους οργανισμούς. Εφόσον αποσκοπούμε στην ισορροπία, δεν εξολοθρεύουμε μαζικά τα επιβλαβή μικρόβια η έντομα. Καθώς θα συνυπάρχουν με τα ωφέλιμα, που εμείς με τις επεμβάσεις μας ευνοούμε, το σύστημα κάποια στιγμή θα ισορροπήσει. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την ομαλή παραγωγή προϊόντων που συχνά δεν είναι τέλεια στην εμφάνιση. Επιδίωξη της βιολογικής γεωργίας είναι να ανακτηθεί η γονιμότητα του εδάφους με φυσικές μεθόδους. Στην πράξη, όταν μία πολυετής καλλιέργεια δηλωθεί ότι θα καλλιεργηθεί βιολογικά, τότε ο αγρός μπαίνει σε καθεστώς ελέγχου τον πρώτο χρόνο, α’ μεταβατικό το δεύτερο, β’ μεταβατικό τον τρίτο και, τελικά, προϊόν 100% βιολογικό παράγεται τον τέταρτο χρόνο. Για να πιστοποιηθεί ότι ο αγρός παράγει βιολογικά προϊόντα, θα πρέπει, ανεξάρτητα του προηγούμενου τρόπου καλλιέργειας, να περάσουν τουλάχιστον τρία χρόνια ελεγχόμενης παραγωγής. Οι επιτρεπόμενες επεμβάσεις είναι ήπιες και βασίζονται κυρίως σε μηχανικές μεθόδους. Γίνονται επιλεκτικά (ανά δένδρο) και ποτέ συνολικά. Όλες οι επεμβάσεις καταγράφονται σε ειδικό βιβλίο. Στη βιολογική γεωργία απαγορεύονται εντελώς οι χημικές επεμβάσεις. Κατά τις αναλύσεις που γίνονται, τα χημικά υπολείμματα πρέπει να είναι ίσα με το μηδέν. Σήμερα, αν δεν κάνω λάθος, τα εργαστήρια έχουν τη δυνατότητα να ανιχνεύουν 1 μέρος στο δισεκατομμύριο. Τα βιολογικά προϊόντα διαφέρουν από τα συμβατικά στα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους. Κόβονται μόνο ώριμα, γιατί απαγορεύεται ο αποπρασινισμός. Δεν ψεκάζονται με χημικά κατά τη συσκευασία κι έτσι είναι πιο ευαίσθητα. Δεν επιτρέπεται να γυαλίζονται με χημικές ουσίες. Έτσι τελικά η εμφάνισή τους είναι αυτή που θα βρούμε και στη φύση, πράγμα που τα καθιστά πιο ευαίσθητα. Η όλη διαδικασία, από την ένταξη στη βιολογική γεωργία ως την τελική πιστοποίηση, υπάγεται στον έλεγχο κάποιου οργανισμού πιστοποίησης. Επίσης προβλέπονται δειγματοληπτικοί έλεγχοι στα σημεία πώλησης, τόσο από τους οργανισμούς πιστοποίησης όσο και από κρατικούς φορείς. Τα βιολογικά προϊόντα ελέγχονται συνεχώς, στην παραγωγή, στη συσκευασία, ως και στο τελικό σημείο πώλησης. Και κατά κανόνα είναι καθαρά από χημικά υπολείμματα, εκτός από λιγοστές περιπτώσεις, στις οποίες συνήθως πρόκειται για επιμόλυνση, άλλοτε από τα κιβώτια μεταφοράς και άλλοτε από επαφή με αντικείμενα που έχουν χημικά κατάλοιπα. Πολύ σπάνια προκύπτει ευθύνη του παραγωγού, λόγω επεμβάσεών του στην καλλιέργεια. Το σύστημα, ωστόσο, έχει πλέον διαφοροποιηθεί σε σχέση με την αρχική του κατεύθυνση. Παλιότερα το βάρος δινόταν περισσότερο στη διαδικασία της παραγωγής, δηλαδή στην προστασία του περιβάλλοντος, στην κοινωνική προσφορά, στη διατήρηση παραδοσιακών ποικιλιών και στη δίκαιη αμοιβή παραγωγών και εργαζομένων. Τώρα πια η συνεχής αύξηση των πωλήσεων και η διαρκής ανάπτυξη του κλάδου έχει κινήσει το ενδιαφέρον των μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ και των «επενδυτών», με αποτέλεσμα ο έλεγχος να εστιάζεται στο τελικό προϊόν και να παραβλέπονται οι αρχές της βιολογικής γεωργίας. Η μαζική εμπορευματοποίηση θέτει σους παραγωγούς πρόσθετες απαιτήσεις, όπως το να παράγουν προϊόντα ομοιόμορφα και χωρίς σημάδια, δηλαδή να έχουν τα εξωτερικά χαρακτηριστικά των συμβατικών. Αυτό ωθεί ορισμένους να υποκαθιστούν τις χημικές επεμβάσεις με σκευάσματα που επιτρέπονται στη βιολογική γεωργία. Έτσι, όμως, παραγκωνίζεται άλλη μια βασική αρχή της.

είναι στ’ αλήθεια βιολογικά;Image

Ακούγεται συχνά αυτή η ερώτηση, και η απάντηση είναι: ανεπιφύλακτα ναι. Γιατί παράγονται σύμφωνα με τη νομοθεσία  που τα ορίζει και είναι τα πλέον ελεγχόμενα προϊόντα. Πιστοποίηση πρέπει να διαθέτει όχι μόνο ο παραγωγός, αλλά και ο έμπορος, και το συσκευαστήριο. Οι χημικές επεμβάσεις δεν είναι προς το συμφέρον του παραγωγού, γιατί διαταράσσουν το οικοσύστημα που έχει κάνει μεγάλη προσπάθεια, επί τρία χρόνια τουλάχιστον, προκειμένου να το ισορροπήσει. Θα χαθεί κόπος και προσπάθεια. Αν επέμβει με χημικό τρόπο, θα πρέπει να συνεχίσει έτσι και, νομοτελειακά, θα τεθεί εκτός αγοράς μετά τον πρώτο έλεγχο. Η απόδοση των βιολογικών καλλιεργειών έρχεται μετά από τρία με πέντε χρόνια, όταν έχει ισορροπήσει η καλλιέργεια, όταν ο αγρότης έχει αποκτήσει τεχνογνωσία, όταν έχει ζωντανέψει το χωράφι του και ενώ οι σοδειές του είναι συνεχώς μειούμενες. Γι’ αυτόν τον αγρότη το πρόσκαιρο κέρδος δεν είναι αυτοσκοπός. Η βιολογική γεωργία προϋποθέτει επενδύσεις σε βάθος χρόνου. Ο πλούτος που παράγει δεν είναι μόνο χρηματικός, είναι υψηλής αξίας για το περιβάλλον, για τον πολιτισμό, για την κοινωνία.

τα βιολογικά στα ΧανιάImage

Η παραγωγή βιολογικών στην Κρήτη είναι πολύ πλούσια. Στα Χανιά την εφαρμόζουν περίπου 450 παραγωγοί με κύριες καλλιέργειες ελιά, αβοκάντο, εσπεριδοειδή, αμπέλια, θερμοκηπιακές καλλιέργειες. Παράγονται σχεδόν τα πάντα. Έχουμε αρκετά καταστήματα βιολογικών καθώς και σούπερ μάρκετ που διαθέτουν τμήμα βιολογικών. Στο νομό μας η κύρια δραστηριότητα είναι ο τουρισμός. Μπορείτε να φανταστείτε τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτισμικά οφέλη, αν καταφέρουμε η πλειοψηφία των καλλιεργειών να είναι βιολογικές; Ή έστω αν μειώναμε στο ελάχιστο το ανθρακικό τους αποτύπωμα; Η προβολή του νησιού μας θα ήταν ανέξοδη και πολύ μεγάλη. Το περιβάλλον μας δε θα μολύνονταν με τους τόνους χημικών που ρίχνονται σήμερα. Τα οφέλη των χημικών επεμβάσεων είναι πρόσκαιρα. Το πραγματικό τους κόστος το πληρώνουμε σε βάθος χρόνου όλοι μας. Ως προς το ανθρακικό αποτύπωμα ειδικότερα, αξίζει να σημειώσουμε ότι σήμερα παράγονται και προϊόντα με μηδενικό αποτύπωμα. Αυτό σημαίνει ότι αν κατά την διαδικασία του κύκλου ζωής ενός προϊόντος παράγονται 10 τόνοι διοξειδίου του άνθρακα, ο παραγωγός τούς αντισταθμίζει με συγκεκριμένες ενέργειες που εξοικονομούν ίσο τονάζ ρύπων. Όταν αυτό δεν είναι εφικτό, τότε οι αρνητικές μονάδες εκπομπών αγοράζονται. Σύμφωνα με μια μελέτη ιταλικού πανεπιστημίου η βιολογική καλλιέργεια της ελιάς (κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με άλλες καλλιέργειες) παράγει περίπου 5-6 τόνους διοξειδίου λιγότερες από τις συμβατικές (αρνητικές μονάδες). Τι σημαίνει αυτό; Με δεδομένο ότι το κόστος ενός τόνου διοξειδίου εκτιμάται από 15-30 ευρώ, ο νομός μας με τη μετατροπή 100.000 στρεμμάτων σε βιολογικά θα μπορούσε να έχει ετήσιο έσοδο της τάξης των 100000 Χ 22,5 μέση τιμή διοξειδίου Χ 5,5 αρνητικές μονάδες = 12,1 εκατομμύρια ευρώ. Green business !!!!!

γιατί είναι ακριβάImage

Οι λόγοι που καθιστούν τα βιολογικά προϊόντα ακριβότερα από τα συμβατ ικά είναι πολοί. Το κόστος καλλιέργειας είναι κατά πολύ υψηλότερο, αφού όλες οι εργασίες γίνονται χειρωνακτικά. Η παραγωγή μειώνεται σε σχέση με τα συμβατικά. Η αντιμετώπιση των ασθενειών και η επίτευξη των ποιοτικών χαρακτηριστικών δεν είναι πάντα εφικτή. Το κόστος μετατροπής μιας καλλιέργειας σε βιολογική είναι υψηλό. Ο όγκος των βιολογικών προϊόντων είναι μικρότερος των αντίστοιχων συμβατικών, ενώ ταυτόχρονα το κόστος της διακίνησής τους είναι μεγαλύτερο. Το κόστος παρακολούθησης για τη διακίνηση και συσκευασία ενός κιβωτίου ντομάτας είναι πολύ ακριβότερο από 1.000 κιβώτια συμβατικών (ανά μονάδα προϊόντος) Η σχέση κατανάλωσης βιολογικών προς συμβατικά είναι 1:1000. Στην πραγματικότητα όμως αν εξετάσουμε το θέμα περισσότερο: Ποιο είναι το κόστος ενός διατροφικού σκανδάλου; Ποιο είναι μακροπρόθεσμα το κόστος στην υγεία μας από την επιβάρυνση του οργανισμού μας με υπολείμματα φυτοφαρμάκων; Ποια είναι η διατροφική αξία του προϊόντος που έχει αναπτυχθεί με εντελώς χημικές διαδικασίες; Και τελικά (το σημαντικότερο), ποιο κόστος έχει η ρύπανση της θάλασσας, των ποταμών, του αέρα, του εδάφους, των υπόγειων νερών και γενικότερα του περιβάλλοντος από τα χημικά και από το διοξείδιο του άνθρακα των συμβατικών καλλιεργειών; Το μεγαλύτερο κέρδος από τα βιολογικά προϊόντα είναι η χρηστή διαχείριση του περιβάλλοντος. Ένα φαινομενικά φθηνό προϊόν μπορεί να αποδειχθεί τελικά πανάκριβο. Παραδείγματα έχουμε συνεχώς:

Τα αυγά με διοξίνες στη Γερμανία

Η νόσος των τρελών αγελάδων

Το σκάνδαλο με το γάλα στην Κίνα

Και τέτοια θέματα θα συνεχίσουν να παρουσιάζονται στο μέλλον, όσο δε βλέπουμε τα προϊόντα με γνώμονα το ότι η διαδικασία της παραγωγής ασκεί άμεση επίδραση στο περιβάλλον που ζούμε και επομένως στην ίδια τη ζωή μας.

Για να συνοψίσω τις επιδιώξεις των βιοκαλλιεργητών παραθέτω τη δήλωση πολιτικής της εταιρείας μου.

«Εργαζόμαστε σκληρά για να πετυχαίνουμε την οικονομική βιωσιμότητα παράλληλα με την απόλυτα οικολογική διαχείριση και παραγωγή. Σκοπός μας είναι η παραγωγή πλούτου. Ο πλούτος που παράγουμε δεν έχει πάντα άμεσα εμπορεύσιμη αξία, αλλά είναι και πλούτος για την κοινωνία, για τον πολιτισμό μας και για τον κόσμο μας. Η βιολογική γεωργία προάγει τη ανάπτυξη ενός αγροτικού συστήματος που τα προϊόντα του είναι ποιοτικά, 100% υγιεινά, υψηλής διατροφικής και γευστικής αξίας. H βιολογική γεωργία επιδιώκει την κοινωνική και αισθητική ικανοποίηση των μελών της. Παράγει αειφορικά, χωρίς να καταστρέφει το φυσικό μας περιβάλλον. Διασφαλίζει τους υδάτινους πόρους και την βιοποικιλότητα. Επιδιώκει τη συμβατότητα των καλλιεργητικών φροντίδων, με τις τοπικές παραδοσιακές τεχνικές, παράλληλα με την τεχνολογική τους εξέλιξη. Υιοθετεί τις νέες τεχνολογίες και τις προσαρμόζει στο περιβάλλον της. Καινοτομεί με τη διαρκή επιμόρφωση μελών και συνεργατών, με τη διάχυση των εμπειριών και με τη συνεργασία με ερευνητικά ιδρύματα. Συνδράμει στη διάσωση απειλούμενων ειδών. Παραγωγοί, εργαζόμενοι, καταναλωτές, μεταποιητές αποτελούν το σημαντικότερο κεφάλαιό της. Με τη συμμετοχή τους επιτυγχάνονται οι στόχοι της εταιρείας μας. Οι πελάτες είναι το νευρικό σύστημα που οδηγεί στην προσαρμογή της πολιτικής μας στις απαιτήσεις τις αγοράς. Συναλλάσσεται με υπευθυνότητα και με διάφανες και ηθικές διαδικασίες σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Δημιουργεί μακράς πνοής σχέσεις με τους συνεργάτες βασισμένες στην ηθική και την υπευθυνότητα. Βελτιώνει το κοινωνικό, πολιτισμικό και οικονομικό στάτους μελών και συνεργατών της.»Image

Το μέλλον

Οι ενδείξεις από το εξωτερικό πείθουν ότι η βιολογική γεωργία συνεχίζει να επεκτείνεται με υψηλούς ρυθμούς. Πιστεύουμε ότι αν δεν αντιδράσουν οι παραγωγοί και ιδιαίτερα οι καταναλωτές, η αγορά θα κυριαρχηθεί από μεγάλους οργανισμούς, εταιρείες που δεν εμπνέονται από τις πραγματικές αρχές της βιολογικής παραγωγής που αναφέραμε πιο πάνω.

Τι μπορούμε να κάνουμε

  • Να καταναλώνουμε τοπικά προϊόντα.
  • Να καταναλώνουμε τα προϊόντα στην εποχή τους.
  • Να απαιτούμε από τους εμπόρους να περιορίζουν τις συσκευασίες τους και να προτιμάμε αυτές που επιβαρύνουν λιγότερο το περιβάλλον.
  • Να διαλέγουμε προϊόντα με κύριο κριτήριο τη γεύση.
  • Να επιδιώκουμε την επαφή με τους παραγωγούς.

Πηγή: ΓΛΩΣΣΙΤΣΕΣ PRESS -2 (Βαγγέλης Κουτούπης)

Δείτε επίσης:

δηλητηριώδη τρόφιμα που μας αρέσει να τρώμε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s