ΕΛΛΑΔΑ, ΙΡΛΑΝΔΙΑ. ΜΑΖΙ ΤΗ ΦΑΓΑΜΕ και τωρα φυσαμε να κρυωσει…

Posted: Μαρτίου 9, 2012 in MUZIQ
Ετικέτες:

Image

ΓΚΑΙΝΤΑ. ΙΣΤΟΡΙΑ

Οι αρχαίοι Έλληνες όπως γνωρίζουμε είχαν για όλα μια ιστορία για να ανάξουν την καταγωγή κάποιου ή ενός αντικειμένου. Έτσι λοιπόν, υπάρχει κι ένας μύθος για την γκάιντα, ελληνιστί μαρσύαυλο ή άσκαυλο ή τσαμπούνα. Μια φορά κι έναν καιρό η θεά Αθηνά έπιασε να μαθαίνει δίαυλο κι άρχισε να παίζει δίπλα από ένα ποτάμι. Επειδή όμως είδε τη μορφή της παραμορφωμένη στο ποτάμι ενώ έπαιζε τον δίαυλο, τα πήρε κράνα και πέταξε τον δίαυλο στο ποτάμι. Το ρεύμα πήρε τον δίαυλο και τον έφερε στα χέρια του σάτυρου (ξέρετε αυτούς που είναι μισοί τραγιά μισοί ανθρώποι και έχουν τρανή…ιδέα για τον εαυτό τους;; ;) ονόματι Μαρσύας.
Ο Μαρσύας το έπιασε στα χέρια του το περιεργάστηκε και αμέσως άρχισε να μαθαίνει. Έμαθε δε τόσο καλά που λέγεται ότι συναγωνίζονταν και το παίξιμο του Ορφέα!
Κάποτε όμως πήραν τα μυαλά του αέρα και άρχισε να λέει ότι είναι καλύτερος από τον Θεό Απόλλωνα. Τ’ ακούει ο Απόλλων (θεός της μουσικής γαρ), παίρνει ανάποδες και του λέει: Σε βάζω διαγωνισμό με τις Μούσες κριτές (είχε τις αδεφές του ο τυπάς μέσον) :P! Εάν χάσεις, θα σε γδάρω ζωντανό. Εάν κερδίσεις θα σε κάμω αθάνατο.
Ξεκινάει λοιπόν ο διαγωνισμός ο Απόλλωνας έπαιζε τη λύρα του και ο Μαρσύας τον δίαυλο του. Όμως στον πρώτο γύρο ήρθε ισοπαλλία! Οπότε σκέφτεται και λέει ο Απόλλων…στον επόμενο γύρω θέλω να τραγουδήσεις κι όλας! Αμ έλα όμως που δεν γίνεται να παίζεις πνευστό και να τραγουδάς ταυτόχρονα!!!! Έτσι λοιπόν έχασε ο Μαρσύας.
Ο Απόλλων όπως είπε, τον έγδαρε και πέταξε τα κομμάτια του στον τωρινό Άρδα, Τούντζες και σε ακόμα έναν που πάντα ξεχνάω το όνομα του που είναι παραπόταμοι του Έβρου ποταμού. Λέγεται ότι οι Θρακιώτες συνέλλεξαν τον δίαυλο και το τραγόδερμα του Μαρσύα και φτιάξαν την γκάιντα.

Image ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

Η λέξη γκάιντα είναι σλάβικη (οι τύποι είναι τεράστιοι μάστορες) και σημαίνει ασκί με αέρα. Η ελληνικότερη είναι άσκ**λος (ασκός+αυλός) ή μαρσύαυλος (αυλός του Μαρσύα) ή τσαμπούνα.
Πολλοί από σας μπορεί να πείτε τί λέει αυτός η τσαμπούνα είναι νησιώτικη. Όχι απλά όπως συμβαίνει με όλα τα κλειστά συστήματα, οι νησιώτες δέχθηκαν από τους γείτονες που παίζουν παρόμοια όργανα τη μικρότερη επιρροή με αποτέλεσμα να διατηρήσουν την ονομασία τσαμπούνα.
Η λέξη τσαμπούνα προέρχεται από μια σειρα δανείων και αντιδανείο με την Ιταλία. Ξεκινάει από τη λέξη συμφωνία (ταίριασμα δύο ήχων και στην προκειμένη του ισοκράτη με την γκαιντανίτσα) την πήραν οι Ιταλοί την κάναν symphonia την πήραμε πίσω την κάνα με τσιμφώνια, την πήρανε πίσω την κάνανε τσιμπόνια ε και την ξαναπήραμε πίσω και την κάμαμε τσαμπούνα.
Δεν θα ήτανε υπερβολή να πούμε ότι σχεδόν σε όλη την ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα η τσαμπούνα κατείχε εξέχουσα θέση κάποτε. Βλάχοι, Ηπειρώτες (βλ. αλβανοί που είναι πιο έξυπνοι και διατήρησαν την γκάιντα), Μακεδόνες, Θρακιώτες, Πόντιοι, Νησιώτες όλοι είχαν γκάιντα. Και μην μου πει κανείς ότι το βιολί και το κλαρίνο προϋπήρχαν της γκάιντας;;; Δέχομαι την συμβολή των Ρομά που έμαθαν στην Ελλάδα τον ζουρνά και μετέπειτα το κλαρίνο!

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s